| I. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến “Một số biện pháp ứng dụng công cụ trí tuệ nhân tạo AI nhằm nâng cao chất lượng hoạt động kể chuyện, đọc thơ cho trẻ mẫu giáo trong trường mầm non” 2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chuyển đổi số 3. Tác giả: Họ và tên: Ngô Thị Nhung. Ngày/tháng/năm sinh: 29/6/1989. Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên - Trường mầm non Thanh Sơn Điện thoại: 0902 034 498 4. Đơn vị áp dụng sáng kiến: Tên đơn vị: Trường mầm non Thanh Sơn Địa chỉ: Thanh Sơn - Kiến Thụy - Hải Phòng II. Mô tả giải pháp đã biết Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, các công nghệ hiện đại, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), ngày càng được ứng dụng sâu rộng vào giáo dục. Đối với bậc mầm non, hoạt động kể chuyện và đọc thơ là những phương tiện giáo dục quan trọng giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, tư duy và kỹ năng nghe. Tuy nhiên, do khả năng hiểu và tiếp thu của trẻ còn hạn chế, giáo viên thường gặp khó khăn trong việc duy trì sự chú ý và hứng thú của trẻ đối với các nội dung này. Việc ứng dụng các công cụ AI nhằm hỗ trợ giáo viên kể chuyện và đọc thơ cho trẻ sẽ là một giải pháp tiềm năng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục mầm non. Với sự phát triển của công nghệ, tôi nhận ra rằng việc kết hợp các công cụ hiện đại như trí tuệ nhân tạo AI có thể mang lại sự mới mẻ, hấp dẫn hơn cho hoạt động kể chuyện và đọc thơ của giáo viên mầm non. Công nghệ AI giúp tạo ra những nội dung kể chuyện minh họa sinh động, trực quan, hỗ trợ trẻ dễ dàng theo dõi và hiểu rõ hơn câu chuyện. Ứng dụng các công nghệ này không chỉ giúp tăng sự thu hút đối với trẻ, mà còn thúc đẩy khả năng tương tác và tham gia tích cực trong giờ học. Từ đó, trẻ phát triển tốt hơn về tư duy, ngôn ngữ và khả năng sáng tạo. Qua nghiên cứu, tham khảo các giải pháp thực hiện tôi nhận thấy được một số ưu điểm, hạn chế sau: * Ưu điểm: - Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học giúp trẻ hứng thú hơn, đạt hiệu quả cao. - Giáo viên chủ động khai thác tìm kiếm nguồn tài liệu giáo dục qua mạng, thông tin truyền thông, Internet… Nguồn tài liệu vô cùng phong phú. - Tiết kiệm thời gian cho giáo viên. * Hạn chế: - Kiến thức, kĩ năng về công nghệ thông tin của giáo viên mầm non còn hạn chế nhất là đối với giáo viên đã có tuổi. - Sử dụng các phần mềm ứng dụng công nghệ thông tin trước đây còn mất rất nhiều thời gian mới tạo ra được sản phẩm, sản phẩm chưa mang lại hiệu quả cao trong việc giảng dạy của giáo viên mầm non. - Chưa quan tâm đến việc phối kết hợp với phụ huynh trong việc cho trẻ tiếp cận với công nghệ thông tin. - Tuy mang lại hiệu quả cao và tiện ích cho giáo viên nhưng không thể thay thế hoàn toàn các phương pháp trực quan khác. - Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy còn đang ở giai đoạn đang nghiên cứu vì vậy vẫn chưa phát huy được hiệu quả tối đa. Để đáp ứng nhu cầu của mỗi trẻ cũng như yêu cầu phát triển chương trình giáo dục mầm non và bắt kịp cùng xu hướng thời đại 4.0 - thời đại phát triển của các công cụ trí tuệ nhân tạo AI thì cần phải có những giải pháp sáng tạo, những bước đột phá mới thực hiện hiệu quả việc ứng dụng các công cụ trí tuệ nhận tạo AI vào trong giảng dạy. Chính vì vậy, bản thân tôi đã tìm hiểu, nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp ứng dụng công cụ trí tuệ nhân tạo AI nhằm nâng cao chất lượng hoạt động kể chuyện, đọc thơ cho trẻ mẫu giáo trong trường mầm non”. III. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến III.1. Nội dung giải pháp mà tác giả đề xuất: “ Một số biện pháp ứng dụng công cụ trí tuệ nhân tạo AI nhằm nâng cao chất lượng hoạt động kể chuyện, đọc thơ cho trẻ mẫu giáo trong trường mầm non” Đề xuất 4 biện pháp: * Biện pháp 1: Sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo AI, vẽ tranh minh họa cho câu chuyện, bài thơ. Trong kỷ nguyên số, nội dung số đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc giáo dục trẻ mầm non. Việc tạo ra các nội dung số hấp dẫn, tương tác giúp trẻ phát triển toàn diện các kỹ năng. Tuy nhiên, không phải giáo viên nào cũng có kỹ năng thiết kế đồ họa, viết kịch bản hay quay phim chuyên nghiệp. Chính vì vậy, trí tuệ nhân tạo (AI) ra đời như một trợ thủ đắc lực, giúp giáo viên mầm non dễ dàng tạo ra các nội dung số chất lượng cao.Có rất nhiều các công cụ trí tuệ nhân tạo AI đã được tạo ra để phục vụ cho việc biên tập, viết kịch bản, thiết kế đồ họa phục vụ đắc lực cho công việc giảng dạy của giáo viên mầm non như: Chat GPT; Germini; Copilot; Poe… * Mục tiêu: Tạo ra các hình ảnh minh họa sinh động cho các câu chuyện, bài thơ giúp trẻ dễ dàng hiểu và cảm nhận câu chuyện hơn. * Các bước thực hiện: - Bước 1: Sử dụng ChatGPT để biên soạn nội dung câu chuyện, bài thơ phù hợp với độ tuổi của trẻ. Tôi nhập câu chuyện hoặc bài thơ gốc và yêu cầu AI tạo ra bản tóm tắt, điều chỉnh ngôn ngữ dễ hiểu và phù hợp với trẻ mầm non. Hoặc viết “Promt” (câu lệnh) yêu cầu AI sáng tác câu chuyện, hoặc bài thơ theo nội dung mà tôi yêu cầu. Có những chủ đề mới như chủ đề “”An toàn”, “Tái chế”, “Quyền con người” việc sưu tầm được những câu chuyện bài thơ phù hợp để dạy trẻ là rất khó, mà nội dung giáo dục trẻ thông qua những câu chuyện bài thơ sưu tầm đó không đạt hiệu quả cao. Với công cụ Chat GPT hay Germini, tôi hoàn toàn có thể chủ động yêu cầu AI sáng tác những câu chuyện hay bài thơ có nội dung phù hợp với chủ đề, đáp ứng được các yêu câu về mặt giáo dục chủ đề mà tôi đưa ra. Ví dụ: Tôi đang muốn dạy trẻ một bài thơ có nội dung giáo dục trẻ về “Quyền con người”, tôi sẽ sử dụng Chat GPT để yêu cầu nội dung, độ dài từng câu thơ, thể thơ…
Hình ảnh minh họa: Sử dụng Chat GPT - Bước 2: Sử dụng các công cụ AI vẽ tranh như: Copilot, Bing images creator, Pika, Leonardo.ai để tạo ra các hình ảnh minh họa sống động, sắc nét về các nhân vật và cảnh trong câu chuyện, bài thơ. Ví dụ: Sau khi đã yêu cầu Chat GPT sáng tác bài thơ với nội dung giáo dục trẻ em về quyền con người, tôi sẽ sử dụng các công cụ AI để vẽ tranh minh họa cho từng khổ thơ. Vào Leonardo.ai, chọn “ImageCreation”, sau đó nhập nội dung khổ thơ muốn yêu cầu AI vẽ tranh minh họa. Sau 8-10s Leonardo.ai sẽ cho ra một số các tranh minh họa khác nhau theo yêu cầu của câu lệnh đã nhập. Những bức tranh minh họa được AI vẽ có hình ảnh rất sắc nét, màu sắc tươi tắn, bố cục hợp lý. Hơn thế nữa, chúng ta có thể yêu cầu AI vẽ tranh cụ thể theo hình tượng nhân vật, theo các phong cách khác nhau, các trạng thái cảm xúc…vô cùng sống động và phong phú để chúng ta có thể lựa chọn.
Hình ảnh minh họa: Sử dụng Leonardo.ai để vẽ tranh minh họa
Hình ảnh minh họa: Sử dụng Leonardo.ai để vẽ tranh minh họa bài thơ “Hoa cúc vàng” * Biện pháp 2: Sử dụng các công cụ AI chuyển hình ảnh tĩnh thành ảnh động. Nếu như trước đây, muốn tạo được chuyển động cho hình ảnh hay nhân vật, tôi thường sử dụng Powerpoint. Nhưng để tạo được hình ảnh hay chuyển động cho nhân vật trong Powerpoint cần rất nhiều các bước tạo hiệu ứng khác nhau, gây mất thời gian mà hiệu quả đạt được là không cao. Nhưng với các công cụ trí tuệ nhân tạo AI chuyển ảnh tĩnh thành ảnh động, tôi chỉ cần đưa ra “Promt” hay còn gọi là “câu lệnh” chuẩn, trong câu lệnh đó tôi có thể yêu cầu từng chuyển động cụ thể cho nhân vật mà tôi mong muốn để phù hợp với nội dung minh họa câu chuyện hay bài thơ mà tôi đang lựa chọn. Có rất nhiều AI chuyển ảnh tĩnh thành ảnh động cho chúng ta lựa chọn sao cho phù hợp với nhu cầu: Vidu, Runwayml, Haiper.ai, Hailuoai, Invideo... Ví dụ: Minh họa cho câu chuyện “Thỏ và Rùa”, sau khi AI vẽ xong tranh cho từng cảnh của câu chuyện, tôi sẽ dùng Hailuoai.video để tạo chuyển động cho nhân vật “Thỏ” trong phân cảnh Thỏ đang khoe khoang tự hào với các con vật khác trong rừng về khả năng chạy nhanh của mình. Vào Hailuoai.video, chọn “Create”, ở phần “Image to Video” đưa hình ảnh muốn tạo chuyển động lên, sau đó nhập câu lệnh yêu cầu chuyển động vào khung chat bên dưới, chỉ cần như vậy Hailuoai.video sẽ rất nhanh chóng tạo ra chuyển động chân thật và sống động cho hình ảnh mà chúng ta yêu cầu.
Hình ảnh minh họa: Sử dụng Hailuoai.video để tạo chuyển động cho nhân vật * Biện pháp 3: Sử dụng AI chuyển văn bản thành giọng nói, tạo MC ảo kể chuyện, đọc thơ Theo phương pháp truyền thống, khi tổ chức các hoạt động kể chuyện hay đọc thơ cho trẻ mầm non, cô giáo luôn là người kể, đọc cho trẻ nghe. Điều này cũng cần đòi hỏi giáo viên mầm non phải phát âm chính tả chuẩn, không bị ngọng hay nói tiếng địa phương. Khi kể chuyện hay đọc thơ cần phải có ngữ điệu phù hợp với nội dung câu chuyện, giọng đàm thoại nhân vật thu hút trẻ. Nhưng đây cũng chính là điều gây khó khăn cho một số giáo viên trẻ mới vào nghề chưa có kinh nghiệm, hoặc do tiếng địa phương đặc trưng. Công cụ trí tuệ nhân tạo AI ra đời đã giải quyết được khó khăn đó của một số bộ phận giáo viên mầm non. Chúng ta có thể sử dụng các công cụ AI tạo giọng đọc tự động như: Google Text-to-Speech, Amazon Polly, ChatGPT, Vbee... để hỗ trợ giáo viên trong việc đọc thơ, kể chuyện, giúp tạo ngữ điệu phù hợp, tạo cảm giác hứng thú cho trẻ.
Hình ảnh minh họa: Sử dụng Google Text-to-Speech tạo giọng đọc AI Đồng thời, trong một số hoạt động kể chuyện, đọc thơ giáo viên cũng có thể sử dụng công cụ AI tạo MC ảo để làm người dẫn chuyện. Một số AI làm MC ảo như: Viggle.ai, d-id, rendora.ai...Có rất nhiều hình mẫu MC có sẵn được thiết kế cho chúng ta sử dụng, hoặc chúng ta có thể đưa chính hình ảnh thật của cô giáo, hay của trẻ lên làm MC ảo dẫn chuyện, đọc thơ...Sự mới mẻ này chắc chắn sẽ thu hút và gây hứng thú cho trẻ.
Hình ảnh minh họa: Sử dụng Google Text-to-Speech tạo giọng đọc AI, D – id tạo MC ảo
Hình ảnh minh họa: Sử dụng Google Text-to-Speech tạo giọng đọc AI, D – id tạo MC ảo * Biện pháp 4: Ứng dụng Canva, Capcut biên tập video minh họa câu chuyện, bài thơ, làm video hoạt hình tình huống * Mục tiêu: Sử dụng Canva, Capcut để biên tập các câu chuyện thành các slide trình chiếu hoặc video kể chuyện có hình ảnh minh họa, video hoạt hình tình huống giúp tiết học kể chuyện, đọc thơ trở nên sinh động và hấp dẫn hơn. * Các bước thực hiện: - Bước 1: Tôi sử dụng Canva, Capcut để thiết kế hình ảnh và biên tập câu chuyện, bài thơ thành các slide. Canva, Capcut có công cụ tạo trình chiếu với các hiệu ứng chuyển cảnh và thêm âm thanh. - Bước 2: Thiết kế các slide với nội dung từng đoạn của câu chuyện, từng đoạn hoặc câu thơ. Mỗi slide sẽ có một đoạn văn bản cùng với hình ảnh minh họa. - Bước 3: Sau khi đã tải đầy đủ các file hình ảnh, âm thanh kể chuyện, đọc thơ lên Canva, hoặc Capcut tôi sẽ sử dụng các tính năng: tạo phông nền, nhạc nền, hiệu ứng chuyển cảnh...và xuất video dưới dạng mà tôi mong muốn: Video, pptx...
Hình ảnh minh họa: Sử dụng Canva để biên tập video Ngoài ra, trên phần mềm Capcut tôi còn có thể xây dựng các video hoạt hình tình huống có lời thoại kèm theo từng nhân vật để sử dụng trong phần đàm thoại nội dung câu chuyện, bài thơ mà trẻ vừa được nghe. Đây là hình thức đàm thoại khá mới mẻ, trẻ sẽ rất hứng thú tương tác với các nhân vật hoạt hình ảo mà không bị nhàm chán như hình thức đàm thoại cũ cô hỏi- trẻ trả lời.
Hình ảnh minh họa: Sử dụng Capcut để tạo video hoạt hình 2D tình huống, đàm thoại III.2. Tính mới, tính sáng tạo: * Tính mới: Việc sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo AI giúp tạo ra những nội dung kể chuyện minh họa sinh động, trực quan, hỗ trợ trẻ dễ dàng theo dõi và hiểu rõ hơn câu chuyện, bài thơ. Ứng dụng các công nghệ này không chỉ giúp tăng sự thu hút đối với trẻ, mà còn thúc đẩy khả năng tương tác và tham gia tích cực trong giờ học. Từ đó, trẻ phát triển tốt hơn về tư duy, ngôn ngữ và khả năng sáng tạo. * Tính sáng tạo Sáng kiến ứng dụng công cụ trí tuệ nhân tạo AI nhằm nâng cao chất lượng hoạt động kể chuyện, đọc thơ cho trẻ của giáo viên mầm non đáp ứng được những đổi mới của giáo dục hiện đại, đảm bảo mục tiêu giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. AI có thể tạo ra những câu chuyện và bài thơ sống động với giọng kể phong phú, hình ảnh minh họa sinh động và hiệu ứng âm thanh, giúp trẻ dễ dàng tiếp thu và thích thú hơn với nội dung. Bên cạnh đó AI có khả năng điều chỉnh nội dung để phù hợp với từng trẻ, ví dụ như thay đổi độ dài câu chuyện, mức độ phức tạp của từ ngữ, hoặc lựa chọn nội dung phù hợp với sở thích riêng của trẻ. III.3. Phạm vi ảnh hưởng, khả năng áp dụng của sáng kiến. * Phạm vi ảnh hưởng Sáng kiến “Một số biện pháp ứng dụng công cụ trí tuệ nhân tạo AI nhằm nâng cao chất lượng hoạt động kể chuyện, đọc thơ cho trẻ mẫu giáo trong trường mầm non” đã và đang được tôi áp dụng tại lớp 5 tuổi A2 của trường mầm non Thanh Sơn. Trong thời gian tôi thực hiện sáng kiến, tôi đã nhận được một số kết quả rất khả quan, tích cực và đã được nhà trường và các đồng nghiệp ghi nhận. Cụ thể, sau khi thực hiện đề tài tôi tiến hành khảo sát trên trẻ trên biểu đồ và thu được kết quả như sau:
Trước khi áp dụng: Sau khi áp dụng: * Khả năng áp dụng của sáng kiến: Với kết quả mà tôi nhận được, sáng kiến của tôi đã được áp dụng cho toàn khối mẫu giáo trong trường, đi xa hơn nữa tôi mong sáng kiến của mình sẽ được áp dụng cho các trường trong huyện, thành phố. III.4. Hiệu quả, lợi ích thu được từ sáng kiến. a. Hiệu quả về mặt kinh tế. Các sản phẩm trí tuệ nhân tạo AI tạo ra nhằm phục vụ cho việc giảng dạy trẻ mầm non, cụ thể là dạy trẻ các bài thơ, câu chuyện vừa tiết kiệm được về mặt thời gian vừa tiết kiệm được chi phí mua sắm đồ dùng nguyên vật liệu trực quan. b. Hiệu quả xã hội * Đối với trẻ: - Trẻ được tiếp cận với các bài thơ, câu chuyện một cách tự nhiên nhất, thông qua các hình thức tiếp cận phong phú: video thơ- truyện, video tình huống giả định, MC ảo…Từ đó trẻ rất hào hứng thích thú, kích thích trẻ chủ động trong các hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ, làm giàu vốn từ, tăng khả năng giao tiếp, phát triển tâm hồn cho trẻ. * Đối với giáo viên: - Sau một thời gian nghiên cứu và thiết kế bản thân tôi đã có 1 “kho tư liệu điện tử” của lớp vô cùng phong phú với rất nhiều các video minh họa thơ truyện, các video bài tập tình huống giúp cho giáo viên dạy học một cách hiệu quả nhất. - Bản thân thêm tự tin và năng động trong mọi hoạt động của lớp và của trường. * Đối với cha mẹ trẻ - Cha mẹ trẻ rấtvui khi con được tiếp cận với phương pháp giáo dục mới hiện đại, phù hợp với xu thế phát triển của thế giới, luôn tin tưởng tuyệt đối vào giáo viên và yên tâm công tác.Trong mọi hoạt động phong trào của nhà trường, phụ huynh hưởng ứng nhiệt tình. c. Giá trị làm lợi khác: - Thực hiện tốt việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học cho trẻ. - Nâng cao uy tín của nhà trường, tạo lòng tin của cha mẹ học sinh, của xã hội đối với công tác chăm sóc - giáo dục trẻ tại trường mầm non. Góp phần xây dựng mối đoàn kết giữa nhà trường và gia đình cùng chung tay ươm mầm tài năng cho đất nước. Trên đây là “Một số biện pháp ứng dụng công cụ trí tuệ nhân tạo AI nhằm nâng cao chất lượng hoạt động kể chuyện, đọc thơ cho trẻ mẫu giáo trong trường mầm non” của cá nhân tôi đã thực hiện trong năm học 2024 - 2025 tại trường mầm non Thanh Sơn. Nghiên cứu này đã mang lại kết quả tốt trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ. Qua đề tài tôi rất mong sự đóng góp, bổ sung của hội đồng đánh giá hiệu quả áp dụng và phạm vi ảnh hưởng cấp cơ sở cũng như các đồng chí, đồng nghiệp giúp tôi để tôi tổ chức ngày một tốt hơn các hoạt động cho trẻ. Xin chân thành cảm ơn! |