BÀI TUYÊN TRUYỀN VỀ DỊCH BỆNH TAY- CHÂN- MIỆNG
Bệnh Tay - Chân - Miệng (TCM) là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus đường ruột (Enterovirus) gây ra, thường gặp nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Bệnh thường gặp ở trẻ em dưới 3 tuổi và rất ít thấy ở trẻ trên 5 tuổi, bệnh rất nguy hiểm nếu không biết cách phát hiện sớm, phòng tránh và điều trị kịp thời.
Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, bệnh Tay - Chân - Miệng thường xảy ra quanh năm, nhưng bùng phát mạnh vào 2 thời điểm:
+ Từ tháng 3 đến tháng 5 (mùa xuân - hè)
+ Từ tháng 9 đến tháng 11 (mùa thu - đông)
Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh có thể để lại biến chứng gây nên viêm màng não, viêm cơ tim … có thể gây tử vong. Vì vậy các gia đình có trẻ nhỏ cần nắm chắc thông tin về căn bệnh này để biết cách phòng bệnh.
Chính vì vậy, việc tăng cường tuyên truyền, phòng chống bệnh Tay - Chân - Miệng trong các cơ sở mầm non là nhiệm vụ rất quan trọng và cấp thiết hiện nay.
I. Nguyên nhân và đường lây truyền
1. Nguyên nhân gây bệnh:
Bệnh do virus đường ruột nhóm Enterovirus gây nên. Mầm bệnh tồn tại trong:
+ Dịch tiết mũi họng (nước bọt, đờm, dịch mũi)
+ Bóng nước trên da; Phân của trẻ bị bệnh
2. Đường lây truyền:
Vi rút gây bệnh có khả năng lây lan rất nhanh qua đường miệng, trong những đợt dịch bệnh có thể lây rất nhanh từ trẻ này sang trẻ khác qua các chất tiết từ mũi, miệng, phân hay bọt nước của trẻ bệnh.
- Trẻ lành tiếp xúc trực tiếp với trẻ bệnh, bị nhiễm bệnh do nuốt phải nước bọt của trẻ bệnh văng ra trong lúc ho, hắt hơi.
- Do trẻ lành cầm nắm đồ chơi, sờ chạm vào sàn nhà bị dính nước bọt, chất tiết mũi họng của trẻ bệnh.
- Ngoài ra bệnh còn lây cho trẻ qua bàn tay của người chăm sóc trẻ.
Vi rút xâm nhập vào cơ thể qua niêm mạc miệng hay ruột vào hệ thống hạch bạch huyết và từ đó sẽ phát triển rất nhanh và gây ra các tổn thương ở da và niêm mạc.
II. Triệu chứng nhận biết
Phụ huynh và giáo viên cần chú ý phát hiện những dấu hiệu sớm sau đây:
1. Giai đoạn khởi phát (1-2 ngày đầu):
- Sốt nhẹ hoặc sốt cao.
- Mệt mỏi, chán ăn, đau họng, chảy nước miếng nhiều.
- Một số trẻ nôn ói, tiêu chảy nhẹ.
2. Giai đoạn toàn phát (3-10 ngày):
- Nổi bóng nước nhỏ ở niêm mạc miệng (trong má, lợi, lưỡi, vòm họng), khiến trẻ đau, khó ăn uống.
- Xuất hiện hồng ban hoặc mụn nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối, mông.
- Trẻ quấy khóc, ngủ ít, biếng ăn.
3. Dấu hiệu nặng cần đưa trẻ đi viện ngay:
- Sốt cao ≥ 39°C, khó hạ.
- Giật mình, run tay chân, đi loạng choạng.
- Thở mệt, tím tái, lơ mơ, ngủ li bì.
III. Điều trị bệnh tay chân miệng:
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc điều trị bệnh chủ yếu là điều trị triệu chứng, đưa trẻ đến khám bệnh tại các cơ sở y tế. Nếu trẻ được chỉ định chăm sóc tại nhà, cần thực hiện những điều sau đây:
- Vệ sinh răng miệng và thân thể, tránh làm nhiễm trùng các bóng nước.
- Giảm đau, hạ sốt bằng cách lau mình bằng nước ấm, dùng thuốc hạ sốt Paracetamol.
- Nghỉ ngơi hợp lý, hạn chế vận động, tăng cường dinh dưỡng, cho ăn thức ăn lỏng, mềm, uống nhiều nước nhất là nước hoa quả.
- Không cạy vỡ các bóng nước để tránh nhiễm trùng.
- Theo dõi sát để phát hiện các dấu hiệu: Dễ giật mình, hoảng hốt, run chi, gồng tư thế, đi loạng choạng, chới với, co giật, nôn ói nhiều, sốt cao. Khi có các biểu hiện trên cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay.
IV. CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG
1. Đối với nhà trường
- Thực hiện nghiêm túc vệ sinh môi trường, khử khuẩn toàn bộ khuôn viên lớp học, nhà vệ sinh, đồ chơi, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang… bằng dung dịch Cloramin B 0,5% ít nhất 1-2 lần/tuần.
- Đảm bảo nước sạch, xà phòng rửa tay, dung dịch sát khuẩn tại tất cả các lớp.Theo dõi sức khỏe trẻ hằng ngày, đặc biệt trong mùa dịch; nếu phát hiện trẻ có biểu hiện nghi ngờ, phải cách ly ngay, thông báo phụ huynh và trạm y tế xã.
- Phối hợp cùng phụ huynh tuyên truyền, cập nhật thông tin về dịch bệnh, hướng dẫn chăm sóc trẻ đúng cách.
2. Đối với giáo viên
- Hướng dẫn trẻ rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy theo 6 bước, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi chơi đồ chơi.
- Nhắc trẻ không mút tay, không ngậm đồ chơi, không uống chung cốc, dùng chung khăn.
- Giữ lớp học thông thoáng, đủ ánh sáng, lau sàn, bàn ghế, đồ chơi mỗi ngày bằng dung dịch sát khuẩn.
- Khi thấy trẻ có dấu hiệu nghi ngờ, báo ngay cho nhân viên y tế để xử lý kịp thời, không giấu bệnh.
3. Đối với phụ huynh
- Giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường sống của trẻ: tắm rửa, thay quần áo sạch mỗi ngày, cắt móng tay ngắn.
- Cho trẻ ăn chín, uống sôi, không cho trẻ ăn thức ăn để lâu, ôi thiu.
- Rèn cho trẻ thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng.
- Khi trẻ ốm, sốt, nổi mụn nước, cần cho trẻ nghỉ học ngay, không tự điều trị tại nhà mà đưa đến cơ sở y tế để khám và theo dõi.
- Không cho trẻ đến lớp quá sớm sau khi khỏi bệnh, cần nghỉ ít nhất 10–14 ngày để đảm bảo an toàn, tránh lây lan cho các bạn khác.
V. THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng
Ăn chín - Uống sôi - Dụng cụ riêng biệt
Giữ vệ sinh lớp học và đồ chơi sạch sẽ
Cách ly khi trẻ có dấu hiệu bệnh
Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường - gia đình - y tế để bảo vệ sức khỏe trẻ em!
Bệnh Tay - Chân - Miệng hoàn toàn có thể phòng tránh được nếu mọi người cùng nâng cao ý thức, thực hiện vệ sinh cá nhân và môi trường sạch sẽ, phát hiện sớm, xử lý đúng cách.